An Súgán: Réamhrá
An Súgán: Introduction
Tá bunáit Choláiste na Mumhan – an chéad choláiste oiliúna múinteoirí Gaeilge in Éirinn, a d’oscail i 1904 – suite i gcroílár shráidbhaile Bhéal Átha’n Ghaorthaidh.
In 2019, thug teaghlach áitiúil airgead mar bhronntanas do Choiste Fhorbatha CLG Bhéal Átha’n Ghaorthaidh, ár ngrúpa forbartha pobail, chun an foirgneamh stairiúil seo a cheannach. Is í an phríomhaidhm atá againn ná é a athchóiriú agus a fhorbairt le haghaidh dhá chuspóir: le haghaidh úsáid an phobail agus do chuairteoirí. Taispeánfaidh sé seo stair shaibhir na Gaeilge agus an tábhacht a bhain le Béal Átha’n Ghaorthaidh le linn Athbheochan Na Gaeilge
Agus mar sin a thosaigh An Súgán.
Tá roinnt tionscadal in An Súgán chun an foirgneamh stairiúil tábhachtach seo a iompú ina mhol pobail agus ina mhúsaem idirghníomhach praiticiúil, ag iniúchadh Aghaidh Ársa na Gaeilge, na hAghaidheanna Beoga (na daoine suntasacha a chaith am i mBéal Átha’n Ghaorthaidh, ag foghlaim nó ag múineadh na Gaeilge nuair a osclaíodh an Coláiste den chéad uair), agus an Gaeilge mar Aghaidh an Náisiúin anois agus amach anseo.
Tionscadal 1: an foirgneamh a thiontú ina spás pobail inúsáidte.
Tionscadal 2: an spás a athchóiriú mar an seomra scoile bunaidh chun luach oidhreachta suntasach agus uathúil an fhoirgnimh a chaomhnú.
Tionscadal 3: an spás a fheistiú mar mhúsaem do chuairteoirí. Beidh scéalta céadphearsa, ábhar closamhairc agus cluichí agus taispeántais phraiticiúla san áireamh sna taispeántais – agus é mar aidhm acu dúshlán a thabhairt don chuairteoir machnamh domhain a dhéanamh ar an nGaeilge anois agus amach anseo.
Tabhair cuairt ar ár suíomh gréasáin le tuilleadh eolais a fháil faoin nuacht is déanaí faoi na tionscadail seo agus faoi ról Bhéal Átha’n Ghaorthaidh i scéal na Gaeilge.
The original home of Coláiste na Mumhan – Ireland’s first Irish-language teacher-training college, which opened in 1904 – is nestled in the heart of Béal Átha’n Ghaorthaidh.
In 2019, a local family gifted money to Coiste Forbatha Béal Átha’n Ghaorthaidh CLG, our community development group, to purchase this historic building. The ultimate aim is to restore it and develop it for a dual purpose: for community use and for visitors. This will showcase the rich history of the Irish language and the significance of Béal Átha’n Ghaorthaidh during the Gaelic Revival.
And so An Súgán began.
An Súgán comprises multiple projects to turn this historically important building into both a community hub and a hands-on, interactive museum, exploring the Ancient Face of Irish, the Vivid Faces (the significant people who spent time in Béal Átha’n Ghaorthaidh, learning or teaching Irish when the Coláiste first opened), and the Irish language as the Face of the Nation now and into the future.
Project 1: to convert the building into a usable community space.
Project 2: to restore the space as the original school room to preserve the significant and unique heritage value of the building.
Project 3: to fit out the space as a museum for visitors. Exhibits to include numerous first-person stories, audio-visual content and hands-on games and displays – with the aim of challenging the visitor to think deeply about the Irish language now and going forward.
Please explore our website to find out more about the latest on these projects and Béal Átha’n Ghaorthaidh’s part in the story of the Irish language.















Follow